Vertrouwen

Het in de afgelopen jaren verloren vertrouwen

Tijdens de crisis (2008) werd vooral het vertrouwen dat we allemaal hadden in de banken, op een gevoelige manier beschaamd. Niet alleen de schade, de risico’s of de economische gevolgen waren de belangrijkste reden voor de ophef over het geschonden vertrouwen. Vooral het feit dat juist de banken, de vertrouwensbranche bij uitstek, ons vertrouwen beschaamd hadden was essentieel.
Hoewel de banken de meest opvallende bedrijfstak vormen van het verloren vertrouwen, is er op heel veel plaatsen sprake van verloren vertrouwen. Naast de bankiers betreft dit vooral de politiek. De politiek slaagt er niet in om de crisis te beteugelen, er worden compromissen gesloten die niet meer te volgen zijn voor de eigen achterban, er wordt recht gepraat terwijl het voor iedereen glashelder is dat het krom is en er blijkt opeens sprake van corruptie en moreel laakbaar gedrag (Ton Hooijmaijers, Co Verdaas, Jos van Rey, Mark Verheijen e.a.).
In de semi publieke sector vielen vooral de woningcorporaties op (zelfverrijking, belangenverstrengeling, financiële onregelmatigheden, machtsmisbruik en incompetentie). Onder andere Vestia, Amarantis en Vitaal Wonen kwamen op deze manier in het nieuws.

Vertrouwen_2020

Vertrouwen komt te voet en gaat te paard, zo luidt de bekende uitdrukking. Het vertrouwen winnen is een moeizaam proces, het vertrouwen verspelen kan ontzettend snel verlopen. Na de crisis zou iedereen zich daarvan dus zeer bewust moeten zijn, ook niet-bankiers.

Ook nu nog zien we bij heel wat nieuwsfeiten uit de bankwereld het commentaar dat ‘ze’ (de bankiers) ‘het’ nog steeds niet hebben begrepen. Het feit dat toenmalig ING topman Jan Hommen vertelde dat de hogere beloningen voor de top toch echt weer noodzakelijk werden, was een voorbeeld. Zelf dacht hij waarschijnlijk deze opmerking te kunnen maken omdat hij met pensioen zou gaan. Hij was dus niet verdacht voor wat betreft het profiteren. Maar helaas voor hem vindt de overgrote meerderheid van de bevolking dat het gedaan moet zijn met de exorbitante beloningen. Later was er de ophef over het commerciële gebruik van betaalgegevens van klanten. Zelfs als het betreffende verhaal wel goed was verteld, was het een ernstige vergissing. Het geschonden vertrouwen herstel je niet door mogelijke inbreuk op de privacy van je klanten. Zelfs de oerdegelijke Rabobank was negatief in het nieuws door de Libor affaire. SNS, DSB en de woekerpolis affaire maken het er niet beter op. De steeds meer doorklinkende verhalen over machtsmisbruik door afdelingen bijzonder beheer vormen een nieuw gevaar voor het herstel van vertrouwen.

Vooraankondiging van de bankencrisis, de run op Northern Rock

In 2015, 6,5 jaar na de start van de crisis, vinden veel banken dat ze de top wel weer fors hoger mogen belonen. De medewerkers krijgen er weinig tot niets bij en velen voelen de dreiging van ontslag (naast de vele duizenden die al ontslagen zijn!). De top heeft al een tijdje de loonsverhoging uitgesteld en nu mag het wel weer eens, denkt men. Gezien alle reacties is dit bepaald niet iets dat door medewerkers of klanten gewaardeerd wordt. De argumentatie die men heeft bedacht wordt als niet relevant gezien. In 2017 is er een pleidooi voor versoepeling van de regels op het gebied van het bonusplafond. Dit keer om vanwege de Brexit verhuizende banken naar Nederland te lokken. Het vertrouwen is nog steeds weg en komt zo echt niet meer terug. Hieruit blijkt maar weer dat de top van de bankwereld (maar ook van de zakenwereld, want die zitten in de Raden van Commissarissen van deze banken), nog steeds niet hebben begrepen hoe het werkt met vertrouwen.

De banken liggen onder een vergrootglas en zullen daar de gevolgen van moeten accepteren. Niet door te accepteren dat ze dus af en toe onder vuur komen te liggen, maar door een onopvallend optreden dat het gevoel van degelijkheid en betrouwbaarheid weer terug kan brengen. Dit zal voor hen een van de elementen zijn om het vertrouwen weer te herstellen.

Met dank aan de e-book samensteller: "Herstel het Vertrouwen!"

Hans Doorenspleet