Beleggen in Crowdfunding

Crowdfunding

Bij crowdfunding investeert, doneert/sponsort of koopt een groep mensen (de ‘crowd’) via een online platform in een project of een product. Crowdfunding als investering kan via een lening, het kopen van een obligatie, of via het kopen van aandelen. De investeerder verwacht daarbij een bepaald rendement te halen. Typische investeringsprojecten zijn MKB-bedrijven en startups, en in mindere mate consumptief krediet. Donatie/sponsoring in een project gaat vaak om goede doelen of bedrijven waar men sympathie voor heeft en het behalen van rendement niet het doel is.

Kijk kritisch naar beschikbare informatie

Bij iedere investering is het verstandig om zelf een overweging te maken of de beschikbare informatie van voldoende kwaliteit is om een besluit tot investering te nemen. Het is belangrijk daarbij kritisch te kijken naar de volledigheid en de informatievoorziening van verschillende platformen met elkaar te vergelijken.

Afwegingen om te investeren

Denk je eraan om te investeren via crowdfunding? Stel je jezelf dan een aantal vragen.

  • Welke risico’s loop ik en ben ik bereid te nemen?
  • Hoe heeft het platform de risico’s in kaart gebracht? Kan ik dit volgen? En ben ik het eens met de inschatting?
  • Heb ik voldoende informatie om een afweging te maken?
  • Welke dienstverlening biedt het platform, zowel voor als tijdens de looptijd?
  • Wie is mijn contactpersoon?
  • Hoe loopt het proces bij terugbetaling van mijn inleg en uitbetaling van mijn rendement? 
  • Wat kan ik doen in geval van wanbetaling door het project waarin ik heb geïnvesteerd?
  • Welke kosten moet ik maken voor en tijdens de looptijd? Waarvoor zijn deze kosten?
  • Is mijn uitstaande lening verhandelbaar?
  • Wat gebeurt er met mijn investering als het crowdfundingplatform onverhoopt stopt?
  • Zijn er zekerheden gesteld?

Daarnaast is het goed om rekening te houden met enkele andere zaken. Crowdfundingplatformen zijn verplicht informatie met betrekking tot een projectvoorstel 48 uur voor het openstellen van inschrijving voor alle potentiële investeerders op hun platform beschikbaar te stellen. Je kunt dan de tijd nemen alle informatie te bekijken en te bestuderen voordat je een investeringsbeslissing neemt. Als consument kun je niet meer dan €80.000 investeren in leningen per crowdfundingplatform.

Soorten crowdfunding

Er zijn grofweg 4 vormen van crowdfunding:

  • doneren: geld schenken aan een goed doel. Geldgevers nemen afscheid van het geld maar hebben wel direct zicht op waar hun geld naar toe gaat
  • sponsoring en reward based: ondersteunen van een project, tegen een (niet-financiële) tegenprestatie. Het financiële aspect is hierbij onderschikt en geldgevers voelen zich vooral verbonden met het doel wat de aanvrager nastreeft
  • loan based: uitlenen van geld aan een bedrijf of particulier. In ruil daarvoor wordt een rente op de lening beloofd. Bij deze vorm van crowdfunding is financieel rendement belangrijk
  • equity based: investeren in een bedrijf, met als belofte dividend en waardevermeerdering van het aandeel of bijvoorbeeld obligaties. Ook hier geldt dat het rendement op de investering belangrijk is.

Wat betekent zekerheid stellen bij crowdfunding?

Bij een financiering kan een geldvrager de risico’s voor de investeerder beperken door het stellen van zekerheden. Die kunnen door investeerders aangesproken worden als geldvragers niet tijdig aan verplichtingen voldoen. Zoals bij wanbetaling en/of faillissement. In de praktijk betekent dit dat de tot zekerheid strekkende zaak verkocht moet worden. Op die manier kunnen investeerders, die dan ook schuldeisers zijn, zich verhalen op de opbrengst.

Veel gestelde vragen over crowdfunding

Crowdfunding is een manier om voldoende geld te verzamelen om een project te kunnen starten en financieren. Het idee is dat je met veel kleine investeerders, zonder tussenkomst van een bank, een startkapitaal bij elkaar brengt om een bepaald project te kunnen starten. Bij het verstrekken van financieringen via crowdfunding worden steeds vaker zekerheden van de geldvrager geëist. Het vestigen van zekerheden is een complex en foutgevoelig proces wat grote zorgvuldigheid van crowdfundingplatformen vereist. In de praktijk gaat dit regelmatig fout. Het gevolg kan zijn dat zekerheden investeerders niet brengen wat zij ervan (mogen) verwachten. De AFM wil deze teleurstelling bij investeerders voorkomen. Daarom staat hieronder informatie over waar je op moet letten als crowdfundingplatformen projecten aanbieden met zekerheden.

Crowdfunding is een manier om voldoende geld te verzamelen om een project te kunnen starten en financieren. Het idee is dat je met veel kleine investeerders, zonder tussenkomst van een bank, een startkapitaal bij elkaar brengt om een bepaald project te kunnen starten. Bij crowdfunding is er dus direct contact tussen investeerders en ondernemers. Er zijn vele soorten crowdfunding-projecten die onder andere via internet worden aangeboden.

Een crowdfunding-platform kan, afhankelijk van de vorm, onder de Wet op het financieel toezicht (Wft) vallen. Als je bijvoorbeeld rente, obligaties of aandelen in ruil voor je gedane investering krijgt heeft het platform in veel gevallen een vergunning of ontheffing van de AFM nodig. Voorbeelden hiervan zijn een vergunning als financiële dienstverlener, beleggingsonderneming of een ontheffing voor het aantrekken van opvorderbare gelden. In het register crowdfunding-platformen kun je nakijken welke partijen een vergunning dan wel ontheffing hebben van de AFM.

Bij een financiering kan een geldvrager de risico’s voor de investeerder beperken door het stellen van zekerheden. Die kunnen door investeerders aangesproken worden als geldvragers niet tijdig aan verplichtingen voldoen. Zoals bij wanbetaling en/of faillissement. In de praktijk betekent dit dat de tot zekerheid strekkende zaak verkocht moet worden. Op die manier kunnen investeerders, die dan ook schuldeisers zijn, zich verhalen op de opbrengst.

Er bestaan zakelijke en persoonlijke zekerheden. Hypotheek- en pandrechten zijn voorbeelden van zakelijke zekerheden. Het hypotheekrecht wordt gevestigd op onroerende zaken (bijvoorbeeld een woonhuis of kantoorpand), terwijl het pandrecht alleen kan worden gevestigd op roerende zaken (zoals kantoor- en bedrijfsinventaris, voorraden of vervoermiddelen).

Daarnaast zijn er ook persoonlijke zekerheden. Voorbeelden van persoonlijke zekerheden zijn hoofdelijke aansprakelijkheid en borgtocht. Allereerst is er de hoofdelijke aansprakelijkheid van de geldvrager zelf. Ook is het gebruikelijk dat een of meer andere partijen zich verbind(-en) (dit kan een familielid zijn, of ieder ander willekeurig persoon die zich verbonden voelt met de geldvrager) aan de verplichtingen die de geldvrager aangaat.

Bij borgtocht verbindt een derde (de borg) zicht tot nakoming van de verbintenis van de geldvrager. De borg kan worden aangesproken als de geldgever tekort schiet.
In het geval van hoofdelijke aansprakelijkheid (of hoofdelijkheid) kan de schuldeiser zelf bepalen of hij de geldvrager aanspreekt of een eventuele medeschuldenaar.

Bij het stellen van zekerheden is het belangrijk dat alle processtappen zorgvuldig en tijdig uitgevoerd worden door het crowdfundingplatform. Voorbeelden van zorgvuldigheid en tijdigheid komen later in deze veelgestelde vragen aan bod. Crowdfundingplatformen zijn wettelijk verplicht om hun processen op orde te hebben. Indien dit niet gebeurt, bestaat het risico dat de gestelde zekerheden nutteloos blijken te zijn op het moment van uitwinnen. Uitwinnen betekent dat de investeerder de zekerheid opeist om zo (een gedeelte) van zijn geïnvesteerde geld terug te krijgen.

Crowdfundingplatformen moeten ook richting investeerders transparant zijn over de gestelde zekerheden. Voor investeerders is het belangrijk dat zij zich goed laten informeren over de details van de zekerheden door het platform. Zo is het bijvoorbeeld belangrijk om te weten of er sprake is van een eerste recht. Een eerste recht betekent dat jij als eerste aanspraak maakt op de gestelde zekerheid. Het kan ook gebeuren dat andere partijen dit eerste recht al hebben en jouw recht een tweede of zelfs derde recht betreft (een opvolgend recht). Ook is het van belang te weten of het vestigen van een opvolgend recht is uitgesloten. Dit betekent dat bij het vestigen van een eerder pandrecht afgesproken is dat er geen opvolgend recht gevestigd mag worden.

Een belangrijk onderdeel van crowdfunding is dat het vaak gaat om veel investeerders die relatief kleine bedragen investeren. Alle investeerders (de crowd) in een bepaald project hebben recht op hun aandeel in de gestelde zekerheid. Het is voor investeerders belangrijk om bij het crowdfundingplatform na te gaan hoe het proces geregeld is bij een eventuele uitwinning van zekerheden.

Moet bijvoorbeeld iedere investeerder individueel haar aandeel in de zekerheid bij de curator claimen? Of is er een stichting zekerheden opgericht door het crowdfundingplatform die de belangen van de crowd gezamenlijk behartigt? Ook is het belangrijk bij het platform na te gaan hoe zij rekening houdt met het scenario dat zij zelf ophoudt te bestaan of failliet gaat. Ook in die gevallen moet jij als investeerder nog steeds jouw zekerheidsrecht kunnen uitoefenen.

De AFM ziet bij het vestigen van pandrecht in de praktijk onvoldoende zorgvuldigheid. Pandrecht kan onderhands gevestigd worden, dus zonder tussenkomst van de notaris. Voor de vestiging van pandrecht met een onderhandse akte is registratie bij de Belastingdienst een vereiste. Het pandrecht komt pas tot stand door de registratie, zonder registratie is het pandrecht niets waard.

Een ander aandachtspunt bij verpanding is dat pandlijsten regelmatig geactualiseerd worden. Op pandlijsten staan de roerende zaken die verpand zijn. Dit kunnen bijvoorbeeld voorraden of debiteuren zijn en deze wisselen regelmatig van samenstelling. Het is belangrijk dat deze roerende zaken die verpand zijn periodiek geactualiseerd worden door middel van pandlijsten.

Tenslotte is het voor investeerders belangrijk dat zij van crowdfundingplatformen de garantie krijgen dat het geld pas vrij komt voor geldvragers als aan alle voorwaarden van de zekerheidsstelling voldaan is.

Hypotheekrecht wordt gevestigd met tussenkomst van een notaris. Bij hypotheken moeten investeerders zich door het platform laten informeren over de volgende aandachtspunten:

  • De onroerende zaak moet getaxeerd worden. De taxatie moet plaatsvinden door een taxateur die in het Nederlands Register Vastgoed Taxateurs is opgenomen.
  • Het platform moet werken volgens de normen van het Platform Taxateurs en Accountants.
  • De pandeigenaar moet voldoende onderhoud plegen voor waardebehoud van het pand waarop het recht van hypotheek wordt gevestigd.

Ik wil graag meer informatie ontvangen over crowdfunding

Wilt u meer informatie ontvangen of wilt u graag zelf beleggen in crowdfunding? Vraag dan geheel vrijblijvend een adviesgesprek bij ons aan. In dit gesprek kunnen wij u een uitgebreid advies geven, en als vervolgstap het vinden van een passende crowdfundings-platform.